Petrol fiyatları, cuma günü gerilemesine rağmen temmuz ayında yüzde 20'ye yakın artışla kapanmaya hazırlanıyor. Bu tabloda motorine 31 Temmuz gece yarısından geçerli olmak üzere 3,71 TL zam yapıldı. Zammın ardından motorinin litresi, İstanbul Avrupa Yakası'nda 80,97 TL'ye çıkarak 80 TL sınırının üzerine yerleşti.
Uluslararası piyasalarda Brent petrolün varili 31 Temmuz itibarıyla 85,61 dolardan işlem görüyor. Kritik deniz geçiş noktalarından arz akışının artması ve ABD-İran görüşmelerinde somut bir ilerleme sağlanamamasına rağmen jeopolitik risklerin dengelenmesiyle cuma günü Brent vadeli işlemleri yüzde 1,2 düşerek varil başına 88 dolara, ABD ham petrolü (WTI) ise yüzde 1,8 kayıpla 82,09 dolara indi. Ancak her iki gösterge de temmuz ayında yaklaşık yüzde 20 yükseliş kaydetmeye hazırlanıyor.
Hürmüz Boğazı ve jeopolitik riskler
Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz sevkiyatının önemli bir bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı, bölgedeki çatışmalar nedeniyle enerji piyasalarının yakından takip ettiği noktaların başında geliyor. ING analisti Daniel Hynes, Orta Doğu'daki gerilimin yanı sıra Hürmüz Boğazı'ndan petrol akışına ilişkin olumlu işaretlerin fiyatlar üzerindeki baskıyı azalttığını belirtti. Hynes'e göre arz yönlü endişelerin hafiflemesi, petrol fiyatlarındaki yukarı yönlü hareketi sınırlandırıyor.
Öte yandan Suudi Arabistan, Kızıldeniz, Bab el-Mendeb Boğazı ve Aden Körfezi'nde deniz güvenliğini artırmak için çok uluslu bir koalisyon oluşturmayı planlıyor. Uzmanlar, bölgede süren güvenlik risklerinin navlun ve sigorta maliyetlerini artırarak petrol fiyatlarına ek bir jeopolitik risk primi yansıttığını ifade ediyor. Bu durum, akaryakıt fiyatlarının da yukarı yönlü hareketini destekliyor.
Akaryakıt fiyatlarında son durum
Akaryakıt fiyatlarındaki dalgalı seyir bu hafta da sürdü. 28 Temmuz gece yarısı itibarıyla geçerli olacak şekilde motorine 1,34 TL indirim yapılmıştı. Ancak indirimin ardından gelen zam beklentisi gerçekleşti; 31 Temmuz gece yarısı itibarıyla geçerli olacak şekilde motorine 3,71 TL zam uygulandı. Bu zammın ardından motorin fiyatları birçok ilde tarihi seviyelere ulaştı.
İşte 31 Temmuz itibarıyla İstanbul, Ankara ve İzmir'deki benzin, motorin ve LPG fiyatları:
- İstanbul Avrupa Yakası: Benzin litresi 67,10 TL, motorin litresi 80,97 TL, LPG litresi 31,19 TL.
- İstanbul Anadolu Yakası: Benzin litresi 66,94 TL, motorin litresi 80,82 TL, LPG litresi 30,59 TL.
- Ankara: Benzin litresi 68,06 TL, motorin litresi 82,09 TL, LPG litresi 31,29 TL.
- İzmir: Benzin litresi 68,35 TL, motorin litresi 82,37 TL, LPG litresi 31,19 TL.
Motorin fiyatı İstanbul'da 80 TL'yi aşarken Ankara ve İzmir'de 82 TL'nin üzerine çıktı. Benzin fiyatları ise 66-68 TL bandında seyrediyor. LPG fiyatları da 30-31 TL aralığında bulunuyor.
Akaryakıt fiyatları nasıl belirleniyor?
Türkiye'de akaryakıt fiyatları, ülkenin de dahil olduğu Akdeniz piyasasındaki işlenmiş petrol ürünleri fiyatlarının ortalaması ile döviz kurundaki değişimlere göre hesaplanıyor. Rafineriler bu verileri baz fiyat için kullanıyor; üzerine dağıtım şirketlerinin maliyetleri ve rekabet koşulları ekleniyor. Bu nedenle nihai pompa fiyatları, dağıtım şirketine ve illere göre küçük farklılıklar gösterebiliyor.
Akaryakıt fiyatlarında belirleyici olan bir diğer unsur ise döviz kuru. Dolar/TL kurundaki hareketlilik, ithalata dayalı enerji maliyetlerini doğrudan etkiliyor. Bu nedenle uluslararası piyasalardaki petrol fiyatları ile döviz kurundaki değişimler, pompa fiyatlarına yansıyor.
Uzmanlar, önümüzdeki dönemde Hürmüz Boğazı'na ilişkin haber akışının ve Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmelerin petrol fiyatları üzerinde belirleyici olacağını belirtiyor. Arz-talep dengesinin yanı sıra küresel ekonomik veriler de fiyatların yönünü etkileyebilir. Motorin başta olmak üzere akaryakıt fiyatlarında yeni bir zam veya indirim olup olmayacağı, önümüzdeki günlerdeki verilere bağlı bulunuyor.
