Dünya Enerji Piyasalarında Alarm Zilleri Çalıyor
ABD-İsrail ile İran arasında tırmanan savaş gerilimi, küresel enerji piyasalarını ve tedarik zincirlerini ciddi şekilde tehdit etmeye başladı. Günlük küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20'sinin geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'ndaki olası bir kapanma senaryosu, dünya çapında enerji alarmına neden oldu. Bu gelişmelerin ardından hızla yükselen fiyatlar, özellikle Avrupa'da yeni bir enerji krizi endişesini beraberinde getirdi.
Petrol ve Doğalgaz Fiyatlarında Rekor Artışlar
Gerilimin tırmanmasıyla birlikte, doğalgazın ardından akaryakıt fiyatları da hızla yükselişe geçti. Enerjide yaşanan arz sıkıntısı, pompa fiyatlarına doğrudan yansıdı ve Avrupa'da akaryakıtta 2 euro eşiği aşıldı. Uzmanlar, bu gelişmenin Avrupa sanayisi ve tüketiciler üzerinde ciddi bir maliyet baskısı oluşturduğunu vurguluyor.
Avrupa Birliği'nin yer altı doğalgaz depolama tesislerindeki doluluk oranları ise son yılların en düşük seviyelerine geriledi. GIE verilerine göre, AB genelinde depolardaki doluluk oranı yüzde 29.9 seviyesinde bulunuyor. Analistler, yaz aylarında yüzde 90 doluluk hedefine ulaşmak için yüksek miktarda gaz alımı yapılması gerekeceğini ve bunun enerji maliyetlerini daha da artıracağını belirtiyor.
Avrupa'da doğalgaz fiyatları, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik başlattığı saldırıların ardından hızla yükseldi. 27 Şubat'ta nisan vadeli kontratlarda megavatsaat başına yaklaşık 32 eurodan işlem gören doğalgaz fiyatı, 3 Mart itibarıyla yüzde 68'lik bir artışla 52 euronun üzerine çıktı.
Avrupa'da Alınan Önlemler ve Uyarılar
Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanlığı, Ukrayna savaşı döneminde kurulan 'kriz ekibini' yeniden göreve çağırdı. Alman Otomobil Kulübü (ADAC) ise artan maliyetlere karşı hükümete enerji vergilerinde geçici indirim çağrısı yaptı. Avrupa Merkez Bankası yetkilileri de dış şoklara karşı para politikasının hazırlıklı olduğunu belirterek, krizin derinleşmesi halinde sanayi üretiminin olumsuz etkilenebileceği uyarısında bulunuyor.
Avrupa Birliği, artan enerji maliyetlerini aşağıya çekmek için kısa vadede uygulanabilecek seçenekleri hazırlıyor. Avrupa Komisyonu, elektrik fiyatlarını azaltmaya yönelik 19 Mart'ta yapılacak liderler zirvesi için hazırlık yapacak.
Petrol Fiyatlarında 150 Dolar Senaryosu
ABD Başkanı Donald Trump'ın tanker trafiğini yeniden artırmak amacıyla sigorta destekleri ve askeri eskort seçeneklerinin değerlendirildiğini açıklamasının, mevcut krizi çözmekte yetersiz kalabileceği belirtildi. Dev banka Goldman Sachs'a göre, petrol akışının beş hafta boyunca düşük seviyelerde kalması halinde Brent petrol 100 doların üzerine çıkabilir.
Orta Doğu'daki çatışmaların enerji koridorlarını tehdit etmesi üzerine en net uyarı ise Katar'dan geldi. Enerji Bakanı el-Kaabi, savaşın süresine bağlı olarak petrol fiyatlarında 150 dolar seviyesinin kaçınılmaz olabileceğini vurguladı.
Büyüme ve Enflasyona Etkileri
Uluslararası Para Fonu (IMF), Orta Doğu'daki çatışmaların derinleşmesiyle artan belirsizlik ortamında, ekonomik şoklarla karşı karşıya kalan üye ülkelere destek vermeye hazır olduğunu duyurdu. IMF'nin analizlerine göre, enerji fiyatlarında yaşanacak olası bir artışın küresel ekonomi üzerindeki maliyeti ortaya kondu.
Enerji fiyatlarında bir yıl sürecek yüzde 10'luk bir artışın, küresel enflasyonu 40 baz puan yukarı çekmesi bekleniyor. Aynı senaryoda, küresel büyümenin yüzde 0.2 oranında yavaşlayacağı öngörülüyor. Bu durum, dünya ekonomisi için ciddi bir tehdit oluşturuyor.
