Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) Genel Müdürü Ahmet Güldal, 2026 yılı hububat alım ve satış fiyatlarına ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Güldal, çiftçilerin ürünlerini teslim etmesinin ardından ödemelerin geçmiş yıllarda 30 ila 45 gün sürdüğünü ancak bu yıl sürecin hızlandırılacağını belirtti.
Bereketli hasat dönemi bekleniyor
Güldal, bu yıl bereketli bir hasat dönemi öngördüklerini vurgulayarak, son 38 yılın en yağışlı döneminin yaşandığını söyledi. 22 milyon 750 bin ton buğday ve 9 milyon ton arpa ile tarihi rekolte tahmini yapıldığını hatırlatan Güldal, rekoltenin bu rakamların üzerine çıkabileceğini ifade etti.
Bu sene Türkiye'de dönüm başına 400 kilogramın altında bir verim öngörülmediğine işaret eden Güldal, hiç ekim yapılmayan arazilerde bile ciddi verim görüldüğünü anlattı.
Alım fiyatları ve desteklemeler
Hububat alım fiyatlarının Tarım ve Orman Bakanlığınca 2 Haziran'da açıklandığını anımsatan Güldal, fiyat belirleme sürecinde maliyetler, iç ve dış piyasa fiyatları, TMO'nun regülasyon faaliyetleri ve çiftçi beklentilerinin dikkate alındığını söyledi.
Çiftçilerin beklediği fiyatlara oldukça yakın bir rakam açıklandığını belirten Güldal, Tarım ve Orman Bakanlığının ton başına 3 bin 14 liralık desteklemesiyle birlikte yaklaşık 19 bin 514 liraya tekabül eden bir alım değeri ortaya çıktığını ifade etti.
20 milyon ton ürün alımı için hazırlık
Güldal, bu yıl 2023'ten daha fazla rekolte beklendiğini belirterek, alınan önlemleri sıraladı: 600'ün üzerinde alım noktası planlandı. Depolama kapasitesi olarak 10 milyon ton lisanslı depolar, 4 milyon ton TMO'nun kendi depoları ve 3 milyon ton kiralama ön sözleşmesi yapılan depolar bulunuyor. İhtiyaç halinde açık yığın depolama için açık saha kiralamalarının da hazırlıkları yapıldı. Toplamda 20 milyon ton civarında ürünün alımı ve depolaması için hazırlık yapıldı.
Alım öngörülerini de paylaşan Güldal, 10 milyon ton buğday ve 3 milyon ton arpanın TMO'ya arz edilmesini beklediklerini ancak kendilerini bununla sınırlamadıklarını ve gerekli hazırlıkları yaptıklarını bildirdi.
Hasat gecikti, ödemeler hızlanacak
Bu yıl hasadın yağışlardan dolayı bir miktar geciktiğini, yaklaşık 20 gün ile bir aylık bir kayma olduğunu vurgulayan Güldal, havaların ısınmasıyla tüm bölgelerde hasadın aynı anda yoğunlaşacağını söyledi.
Güldal, 2026 yılı hasat döneminde TMO'ya arz edilecek tüm ürünleri alabilecek hazırlıkları yaptıklarına dikkat çekerek, randevu aldığı gün ürünlerini getiren üreticilerin işlemlerinin gün içinde tamamlanacağını bildirdi.
Ödeme takvimi: 3 hafta ile 6 hafta arasında
Ödeme planlamalarını yaptıklarını belirten Güldal, şöyle konuştu: "Artık üreticilerimiz haziran ayının ilk haftasında TMO'nun referans alım fiyatlarının kamuoyuyla paylaşılacağını biliyorlar. Bu sene hem alım hem de satış fiyatlarımızı açıkladık. Bazı senelerde 30 gün, bazı senelerde 45 gün ödeme takvimimiz oluyor. Bu hiçbir zaman 45 gün sonra ödeyeceğimiz anlamına gelmiyor. Bu yıl 3 hafta ile 6 hafta arasında ödeme takvimimizi hazırlıyoruz. Üçüncü haftadan sonra üreticilerimize ödemelerimizi başlatmayı planlıyoruz. En geç 45 gün içinde ödeme takvimi diyoruz."
Arz güvenliğinde sorun yok
Güldal, yıla önemli bir stok devriyle girdiklerini ve yüksek rekolteyle bunun üzerine ilave yapılacağını söyledi. Türkiye'de arz güvenliğinde herhangi bir problem yaşanmayacağını vurgulayan Güldal, dış piyasalarda hububat fiyatlarının düşük seyretmesi nedeniyle Türkiye'nin 4 yıldır yüzde 130 gümrük vergisi uyguladığını ve bu uygulamanın bu yıl da devam ettiğini belirtti.
Üreticilere uyarı
Güldal, üreticilere TMO'nun açıkladığı alım fiyatlarının altında ürün satmamalarını tavsiye ederek, "Bu fiyat referans fiyat, taban fiyat olarak kabul edilmelidir. Bu fiyatın altında alıcı olursa satmalarını önermiyoruz. Piyasanın bizim fiyatlarımız ve üzerinde şekillenmesi ülkemiz ve üreticilerimiz için daha sağlıklı olacaktır." dedi.
