Van Gölü'ne dökülen akarsularda yumurtadan çıkan yavru inci kefalleri, akıntının tersine yolculuk ederek yaşam alanları olan Van Gölü'ne ulaşmaya başladı. Üreme dönemini tamamlayan yetişkinlerin ardından, yumurtalardan çıkan milyonlarca yavru da aynı güzergâhı izliyor. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mustafa Akkuş, bu yıl yağışların bol olduğunu ve üreme göçünün olumlu geçtiğini belirtti.
İnci kefali göçü ve av yasağı
Van Gölü'nün tuzlu ve sodalı suyunda yaşayabilen inci kefalleri, üremek için tatlı su kaynaklarına ihtiyaç duyuyor. Bu nedenle her yıl 15 Nisan-15 Temmuz tarihleri arasında av yasağı uygulanıyor. Balıklar, bu dönemde göle dökülen akarsulara göç ederek yumurtalarını bırakıyor. Suyun akışının tersine doğru adeta zıplayarak engelleri aşan inci kefalleri, bu süreçte izleyenlere görsel şölen sunuyor. Binlerce yerli ve yabancı turist, bu benzersiz doğa olayını yerinde izlemek için Van'a akın ediyor.
Üreme göçünü tamamlayan anaç balıklar, yumurtalarını bıraktıktan sonra yeniden Van Gölü'ne dönüyor. Kuluçka sürecinin ardından yumurtadan çıkan yavrular da annelerinin izinden giderek akarsuyun aşağısına doğru ilerliyor ve gölle buluşuyor. Bu dönemde göl kıyısındaki limanlarda yavru balık yoğunluğu gözle görülür şekilde artıyor.
"Limanlar yavru cennetine dönmüş durumda"
Doç. Dr. Mustafa Akkuş, üreme döneminin başarısının en önemli göstergesinin, göl kıyısındaki limanlarda görülen yavru balık bolluğu olduğunu söyledi. Akkuş, şu değerlendirmede bulundu:
"İnci kefalleri gölden akarsulara girerek yumurtalarını bıraktı ve yeniden Van Gölü'ne döndü. Yumurtalardan çıkan yavrular ise tıpkı anneleri gibi akarsuyun aşağısına doğru giderek annelerinin vatanı olan Van Gölü ile buluştular. Üreme döneminin başarılı geçip geçmediğinin en büyük göstergesi üreme döneminden sonraki limanlarda gözüken yavruların bolluğu. Bugün Van Gölü kenarına gittiğiniz zaman limanlar adeta yavru cennetine dönmüş durumda. Hayata yeni başlamış olan inci kefali yavrularıyla dolu."
Akkuş, inci kefalinin Türkiye iç sularındaki en büyük balık stokunu oluşturduğuna dikkat çekerek, bölgede 15 binden fazla kişinin geçimini bu balıktan sağladığını aktardı.
Yağışlar ve denetimler üreme göçünü destekledi
Geçmiş yıllarda üreme döneminin en büyük sorunlarından biri kaçak avcılıktı. Son yıllarda ise kuraklık akarsuların debisini düşürdüğü için balıklar göç sırasında zorluk yaşıyordu. Doç. Dr. Akkuş, 2026 yılının yağışlar sayesinde bu açıdan verimli geçtiğini ifade etti. Akkuş, ayrıca güvenlik güçlerinin de sahada olduğunu belirtti:
"Bu yıl üreme döneminde yağışların fazla olması nedeniyle akarsu debileri oldukça yüksekti. Bu durum balıkların üreme göçünü olumlu etkiledi. Ayrıca Van İl Jandarma Komutanlığı ekipleri de 24 saat esasına göre yol ve dere kenarlarında görev yaparak kaçak avcılıkla etkin mücadele etti. Böylece hem inci kefali korundu hem de Van Gölü'ndeki balıkçıların ve bölge insanının ekmeğine sahip çıkıldı."
Stokların geleceği için umut
Yavru inci kefallerinin üç yıl sonra üreme olgunluğuna ulaşacağını vurgulayan Akkuş, bu neslin stokların devamlılığı için kritik önem taşıdığını söyledi. Yavruların, tıpkı anneleri gibi Van Gölü'ne dökülen akarsulara üreme göçü başlatacağını ve bu sayede balık popülasyonunun korunacağını belirtti.
- İnci kefali, Van Gölü'nün tuzlu ve sodalı suyuna uyum sağlamış ender balık türlerinden biridir.
- 15 Nisan-15 Temmuz arasında av yasağı uygulanarak üreme dönemi korunmaktadır.
- Bölgede yaklaşık 15 bin kişinin geçim kaynağı inci kefali balıkçılığıdır.
- Bu yılki bol yağışlar ve jandarma denetimleri, üreme başarısını artıran etkenler arasında yer aldı.
