İstanbul'un Üsküdar ilçesine bağlı Çengelköy'deki Tarihi Çınaraltı Çay Bahçesi, bir vatandaşın sosyal medyaya yansıyan şikâyeti üzerine Ticaret Bakanlığı ekiplerince denetlendi. İki çocuğun dışarıdan getirdiği 4 muzlu sütün adisyona eklenmesi, işletmeye 51 bin 649 TL idari para cezası kesilmesine yol açtı.
Olayın Arka Planı
Şikâyet sahibi vatandaş, Amerika'dan gelen misafirleriyle işletmeye gittiğini ve 2 ile 3,5 yaşındaki iki çocuğun ellerinde başka bir yerden alınmış muzlu sütler bulunduğunu anlattı. İşletme çalışanları bir süre sonra masaya gelerek dışarıdan yiyecek ve içecek getirmenin yasak olduğunu, sütlerin kaldırılması gerektiğini söyledi. Vatandaş, küçük çocukların ellerindeki sütleri almak istemediğini, bu nedenle ticari kaybı telafi etmek için masadaki herkes adına içecek sipariş edeceklerini belirtti.
Ailenin iddiasına göre işletmeden toplam 9 içecek ve çeşitli atıştırmalıklar sipariş edildi. Ancak işletme sorumlusu, çocukların dışarıdan getirdiği sütlerin kaldırılmasını istedi ve aksi hâlde bunların adisyona ekleneceğini söyledi. Vatandaş, bebek arabasında aynı üründen iki tane daha bulunduğunu belirterek tepki amacıyla bunların da hesaba yazılmasını istedi. Yaklaşık 20-30 dakika sonra hesap istendiğinde, işletmeden satın alınmadığı hâlde toplam 4 muzlu sütün adisyona eklendiği görüldü.
Tüketici Şikâyeti ve Bakanlık Denetimi
Şikâyet sahibi, duruma itiraz ettiğinde işletme sorumlusunun bunun işletme kuralı olduğunu söylediğini aktardı: “Bunların 2 ve 3,5 yaşındaki çocuklara ait olduğunu söylediğimde, ‘Çocuk dedikleriniz 3-5 yaşında, büyük sayılırlar. Çocuk da olsa elinde bir şeyle işletmeye giremez.’ cevabını verdi.” Vatandaş, uygulamayı CİMER ve Ticaret Bakanlığına taşıyacağını söyleyince işletmenin tutumunun değiştiğini öne sürdü.
Olayın sosyal medyada gündem olması üzerine Ticaret Bakanlığı Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri Bekir Kaplan, konunun inceleneceğini duyurdu. Kaplan daha sonraki açıklamasında, “Bir çocuğun sütü üzerinden dahi haksız bir bedel çıkarılmasına gönlümüz de, yasalarımız da razı gelmez” ifadelerini kullandı. Ticaret Bakan Yardımcısı Mahmut Gürcan da sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, İstanbul İl Müdürlüğü ekiplerinin Üsküdar Çengelköy’deki işletmede denetim gerçekleştirdiğini doğruladı.
Denetim Sonuçları ve Cezalar
Denetimde, tüketicinin sipariş etmediği ve işletme tarafından masaya servis edilmeyen 4 muzlu sütün, “dışarıdan ürün getirme yasağı” gerekçesiyle adisyona eklenerek ücretlendirildiği tespit edildi. Bu uygulamanın Fiyat Etiketi Yönetmeliği’nin “sipariş edilmeyen mal veya hizmetler” hükmüne aykırı olduğu belirlendi. Bu nedenle işletmeye 15 bin 892 TL idari para cezası kesildi.
Ayrıca masa menüleri ile iş yeri girişindeki fiyat listeleri karşılaştırıldı ve 9 üründe fiyat uyumsuzluğu tespit edildi. Bu aykırılık nedeniyle de 35 bin 757 TL ceza uygulandı. Böylece işletmeye kesilen cezaların toplamı 51 bin 649 TL oldu. Öte yandan satışa sunulan 2 içeceğin son üç aylık alış ve satış faturalarının sunulması için işletmeye 7 gün süre verildi. Faturalar incelendikten sonra Ticaret Bakanlığı Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu tarafından ayrıca değerlendirme yapılacak.
İşletmeden Kamuoyuna Açıklama
Yaşananların ardından Çengelköy Tarihi Çınaraltı’ndan yapılan yazılı açıklamada, işletmenin uzun yıllardır misafirlerin evlerinden veya çevredeki esnaftan getirdikleri yiyecekleri tüketebildikleri ancak dışarıdan içecek getirilmemesi yönünde bir kural bulunduğu belirtildi. Açıklamada, “Personelimizin bu kuralı misafirlerimize hatırlatması elbette görev ve sorumluluğu içerisindedir. Ancak yaşanan olayda konu çocukların ellerindeki sütler olunca, personelimizin daha hassas ve sağduyulu davranması, kuralı hatırlatmakla yetinmesi ve konuyu adisyona yansıtma noktasına taşımaması gerekirdi” denildi.
İşletme, sütlerin adisyona eklenmesinin işletme sahiplerinin bilgisi, talimatı veya onayıyla yapılmadığını, olayın personel ile misafir arasında yaşanan iletişim sırasında bu noktaya geldiğini ifade etti. Ayrıca ilgili personelle görüşme yapıldığı ve benzer durumlarda özellikle küçük çocukların söz konusu olduğu hallerde kuralların insani hassasiyet ve sağduyu çerçevesinde uygulanması gerektiğinin açıkça ifade edildiği aktarıldı. Açıklamada, “Bizim için mesele birkaç adet süt veya birkaç yüz liralık bir hesap değildir. Yıllardır insanların ailesiyle geldiği, evinden yiyeceğini getirip gönül rahatlığıyla tükettiği çınaraltı kültürünü korumak bizim için çok daha değerlidir” ifadelerine yer verildi.
