Zonguldak: Karaelmas Diyarı'nın Gizli Cennetleri
Genellikle kömür madenleri ve ağır sanayisiyle anılan Zonguldak, aslında yeşilin ve mavinin en bakir tonlarını saklayan bir turizm hazinesidir. Karadeniz'in hırçın dalgalarının dövdüğü kıyıları, gizemli mağaraları ve asırlık ormanlarıyla doğaseverler için sürprizlerle doludur. İki katlı şehir olarak bilinen bu özel yer, hem yer altındaki maden galerileriyle hem de yer üstündeki mitolojik efsaneleriyle ziyaretçilerini büyüler.
Zonguldak Mutfağında Ne Yenir?
Zonguldak mutfağı, Karadeniz'in sebze ve hamur işi ağırlıklı yapısını yansıtırken, madenci kültürünün doyurucu yemekleriyle şekillenmiştir. Şehrin en karakteristik lezzetlerinden biri Malaydır. Mısır ununun suyla pişirilip koyu bir bulamaç haline getirilmesiyle yapılan bu yemek, üzerine toz şeker, ceviz, pekmez veya kavrulmuş soğanlı kıyma dökülerek tüketilir. Hem tatlı hem tuzlu versiyonları bulunur.
Sebze yemeklerinde ise Zılbıt (Hodan veya İspıt) öne çıkar. Ormanlarda kendiliğinden yetişen bu ot, soğan ve yumurta ile kavrularak hazırlanır ve şifalı olduğuna inanılır. Diğer önemli lezzetler şunlardır:
- Pırasalı Mancar: Kara lahana veya pırasa ile yapılan, içine bazen bulgur veya pirinç katılan lezzetli bir sebze yemeği.
- Uğmaç Çorbası: Unun ovalanarak hamur kırıntıları haline getirilmesi ve sütle pişirilmesiyle yapılan, mideyi rahatlatan bir çorba.
- Osmanlı Çileği: Ereğli ilçesine özgü, küçük, pembe renkli ve mis kokulu bu çilek, reçel ve likör yapımında kullanılır.
- Cevizli Kömeç Ekmeği ve Beyaz Baklava: Zonguldak sofralarının özel tatları arasındadır.
Balık severler için mevsimine göre en taze palamut ve hamsi, Zonguldak ve Ereğli limanlarındaki restoranlarda sunulur.
Zonguldak'ta Gezilecek Yerler
Zonguldak gezisinin en çarpıcı durağı, Türkiye'nin ilk ve tek maden müzesi olan Zonguldak Maden Müzesidir. Müzenin yanındaki Eğitim Ocağına girerek, madencilerin çalışma koşullarını deneyimleyebilirsiniz. Bu deneyim, şehre ve madencilere olan saygınızı artıracaktır.
Mağara turizmi açısından Zonguldak bir cennettir. Türkiye'nin en uzun mağaralarından biri olan Gökgöl Mağarası, içindeki milyonlarca yıllık damlataşları, sarkıt ve dikitleriyle büyüleyici bir görsel şölen sunar. Ereğli ilçesindeki Cehennemağzı Mağaraları ise mitolojik öneme sahiptir; efsaneye göre Herkül, üç başlı köpek Kerberos'u bu mağarada yakalamıştır.
Doğa ile baş başa kalmak isteyenler için Harmankaya Şelaleleri, trekking parkuru ve yemyeşil doğasıyla harika bir kaçış noktasıdır. Tarih meraklıları ise Filyos (Tios) Antik Kentini ziyaret edebilir; bu antik kentte tiyatro, su kemerleri ve kale kalıntıları gün yüzüne çıkarılmıştır. Ayrıca, Fatih Sultan Mehmet'in emriyle dikilen ve 600 yılı deviren Fetih Çınarlarını Ereğli'de görmek mümkündür.
Zonguldak'ta Yapılacaklar ve Alınacaklar
Zonguldak seyahatinizi anlamlı kılmak için aşağıdaki aktiviteleri ve alışveriş önerilerini değerlendirebilirsiniz:
- Maden Müzesi'ni ve Eğitim Ocağı'nı gezerek madencilik tarihine tanıklık etmek.
- Gökgöl Mağarası'nın içindeki yürüyüş yolunda ilerlerken doğanın sanatına hayran kalmak.
- Ereğli sahilinde gün batımında yürüyüş yapmak ve taze balık yemek.
- Cehennemağzı Mağaraları'nda Herkül efsanesini yerinde dinlemek.
- Devrek ilçesine gidip, dünyaca ünlü ve el işçiliği harikası Devrek Bastonundan satın almak.
- Mevsimindeyse mis kokulu Osmanlı çileğini tatmak veya reçelini almak.
- Zonguldak'a özgü, keten liflerinden dokunan Elpek Bezinden yapılan giysi veya örtülerden almak.
- Yöresel pazarlardan orman gülü balı (kestane balı) ve zılbıt otu almak.
- Çaycuma'nın meşhur manda yoğurdunu yerinde yemek.
- Hediyelik eşya dükkanlarından kömürden yapılmış veya madenci figürlü biblolar almak.
Zonguldak, siyahın en derin tonuyla yeşilin en canlı tonunu buluşturan, emeğin yüceldiği özel bir şehirdir. Buradan ayrılırken valizinizde bir Devrek bastonu, kalbinizde ise madencilerin selamı kalacaktır.
