Empati Bir Seçim Değil, Toplumsal Zorunluluktur!
Psikolog Esra Ezmeci, son dönemde artan şiddet olaylarına ilişkin çarpıcı açıklamalarda bulundu. "Canım istedi" gerekçesiyle işlenen suçların sadece bireysel değil, toplumun ruh sağlığına dair ciddi alarmlar verdiğini belirten Ezmeci, empatinin artık bir tercih değil, zorunluluk haline geldiğini vurguladı.
Dürtü ile Davranış Arasındaki Mesafe Kısalıyor
Ezmeci, "Dürtü ile davranış arasındaki mesafenin tehlikeli biçimde kısaldığı, empatinin zayıfladığı, şiddetin sıradanlaştığı bir dönemden geçiyoruz" diyerek toplumsal bir soruna dikkat çekti. Son olaylarda bir adamın tanımadığı bir kadını "canım istedi" diyerek bıçaklamasını örnek gösteren uzman, bu tür durumlarda kavga, geçmiş veya hesaplaşma olmadığını, sadece kontrolsüz dürtülerin bulunduğunu ifade etti.
Yetişkinlik: İstemekle Yapmak Arasına Mesafe Koyabilmek
"Bir yetişkinin 'canım istedi' demesi aslında çocukluk cümlesidir" diyen Esra Ezmeci, yetişkinliğin temel tanımını yeniden hatırlattı. Çocukların oyuncak veya çikolata isteyebileceğini, sinirlenince vurabileceğini ancak yetişkinliğin, istek ile eylem arasına sağlıklı mesafeler koyabilmek olduğunu açıkladı. Her insanın zihninden zaman zaman öfke, saldırganlık veya bağırma isteği geçebileceğini belirten Ezmeci, insanı insan yapanın bu dürtüleri yönetebilme kapasitesi olduğunun altını çizdi.
Dürtü Kontrolü Neden Bu Kadar Kritik?
Esra Ezmeci, beynimizde iki temel sistem bulunduğunu açıkladı:
- Hızlı ve dürtüsel sistem: "Şimdi yap" komutu verir
- Yavaş ve değerlendirici sistem: "Dur, düşün" uyarısında bulunur
Sağlıklı toplumlarda ikinci sistemin güçlü olduğunu vurgulayan Ezmeci, bir insan sinirlendiğinde hemen yumruk atmaması, reddedildiğinde zarar vermemesi gerektiğini belirtti. Bu filtrenin çocuklukta geliştiğine dikkat çeken uzman, sınır görmeyen, öfke regülasyonu öğrenmeyen ve empati eğitimi almayan çocukların büyüdüklerinde dürtüleriyle baş başa kaldığını ifade etti.
Çocukluk Eğitimi Geleceği Belirliyor
Psikolog Ezmeci, "Dürtü eğitimsizse tehlikelidir" uyarısında bulunarak ailelere ve eğitimcilere önemli görevler düştüğünü kaydetti. İnsanın içindeki karanlığı yönetmeyi ne zaman öğrendiği ve bunu çocuklara aktarıp aktarmadığımız sorularını gündeme getiren Ezmeci, toplumsal şiddetin önlenmesi için duygusal zeka eğitiminin şart olduğunu vurguladı. Karanlık dürtülerin panzehiri olarak empati, sabır ve düşünme becerilerini gösteren uzman, bireysel patolojilerin yanı sıra kültürel zayıflıkların da bu sorunlarda etkili olduğunu belirtti.
