Mevsimsel Depresyona Karşı Uzman Uyarısı: Gün Işığı ve Egzersiz Şart
Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri ve Ruh Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Filiz Civil Arslan, mevsimsel depresyonla mücadelede gün ışığından faydalanma ve düzenli egzersizin kritik rol oynadığını açıkladı. Arslan, özellikle kış aylarında artış gösteren mevsimsel affektif bozukluğa karşı alınabilecek önlemleri detaylandırdı.
Biyolojik Ritimdeki Kayma ve Serotonin Düşüşü
Prof. Dr. Arslan, mevsimlerin ruh sağlığı üzerinde derin etkileri olduğunu belirterek, "Halk arasında kış depresyonu olarak bilinen mevsimsel affektif bozukluk, biyolojik iç saatimizdeki değişimlerle yakından ilişkilidir" dedi. Sirkadiyen ritim olarak adlandırılan bu biyolojik döngünün, mevsim geçişleriyle birlikte kayma yaşayabildiğini ifade etti.
"Güneş ışığının azalmasıyla birlikte serotonin miktarında belirgin bir düşüş gözlemleniyor" diyen Arslan, bu durumun depresyon benzeri semptomlara yol açabildiğinin altını çizdi. Ayrıca, melatonindeki artışın gün içinde aşırı uykululuk, uyku süresinin uzaması ve kronik yorgunluk hissine neden olabildiğini ekledi.
Korunma Yöntemleri: Işık ve Hareket
Kış depresyonundan korunma stratejileri hakkında bilgi veren Prof. Dr. Arslan, şu önerilerde bulundu:
- Gün ışığından maksimum düzeyde yararlanmak için ev ve odaların iyi aydınlatılması,
- Mümkün olduğunca açık havada vakit geçirilmesi,
- Düzenli fiziksel egzersiz yapılmasının ruh sağlığı üzerindeki olumlu etkileri.
Arslan, "Kış döneminde gün ışığı azaldığı için bu kaybı telafi etmek adına dışarıda geçirilen sürenin artırılması büyük önem taşıyor" şeklinde konuştu.
Belirtiler ve Uzman Desteğinin Önemi
Mevsimsel depresyon belirtilerinin klasik depresyona benzerlik göstermekle birlikte bazı farklılıklar içerdiğini vurgulayan Arslan, bu dönemde artan uyku eğilimi ve karbonhidrat ağırlıklı besinlere yönelik aşırı isteğe dikkat çekti. Dengeli beslenmenin önemini hatırlattı.
"Kendini sürekli hüzünlü ve yorgun hissetme, uyku süresinde belirgin artış gibi semptomlar gözlemleniyorsa mutlaka bir uzmana başvurulmalı" uyarısında bulunan Arslan, gerek görüldüğünde ilaç tedavisi de dahil çeşitli seçeneklerin mevcut olduğunu belirtti.
Depresyonun Fiziksel Sağlığa Etkileri
Prof. Dr. Filiz Civil Arslan, depresyonun yalnızca ruh sağlığını değil, fiziksel sağlığı da ciddi şekilde etkileyebileceğine dikkat çekti. "Depresyon, bağışıklık sistemi üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir ve diyabet, kalp hastalığı veya hipertansiyon gibi kronik rahatsızlıkların kontrolünü zorlaştırabilir" ifadelerini kullandı.
En riskli durumlardan birinin intihar düşüncesi olduğunu vurgulayan Arslan, ağır vakalarda dayanılmaz psikolojik acıların ortaya çıkabildiğini, bu nedenle depresyonun ciddiyetle ele alınması gereken bir hastalık olduğunu sözlerine ekledi.
