Memnu Hakların İadesi Kararı Alanlar Yeniden Memur Olabilir mi?
Devlet memuru olarak görev yaparken rüşvet suçu nedeniyle memuriyetine son verilen personelin, memnu hakların iade kararı alması durumunda yeniden memur olup olamayacağı, kamu personel hukukunun önemli bir tartışma konusudur. Bu soru, ilgili kanun maddeleri ve yetkili makam görüşleri ışığında detaylı bir şekilde incelenmelidir.
Yasal Çerçeve ve Şartlar
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesi, devlet memuru olmanın genel şartlarını düzenlemektedir. Madde hükmüne göre, belirli suçlardan mahkumiyet durumunda memuriyet engeli bulunmaktadır. Bu suçlar arasında şunlar yer alır:
- Zimmet
- İrtikap
- Rüşvet
- Hırsızlık
- Dolandırıcılık
- Sahtecilik
Kanunun 98. maddesi ise, memurluğa alınma şartlarından herhangi birini taşımama veya sonradan kaybetme durumunda memurluğun sona ereceğini belirtmektedir.
Türk Ceza Kanunu ve Hak Yoksunlukları
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 53. maddesi, kasten işlenen suçlardan dolayı hapis cezasına mahkumiyetin, kamu görevlerinden yoksun bırakılma gibi kanuni sonuçlar doğurabileceğini düzenlemektedir. Bu hüküm, devlet memurluğu gibi kamu hizmetlerinde istihdam edilmeyi engelleyebilir.
Adli Sicil Kanunu ve Memnu Hakların İadesi
5352 sayılı Adli Sicil Kanunu'nun 13/A maddesi, hak yoksunluklarının giderilmesi için memnu hakların iadesi yoluna gidilebileceğini öngörmektedir. Bu kararın alınabilmesi için şu şartlar aranır:
- Mahkum olunan cezanın infazının tamamlanmasından itibaren üç yıllık sürenin geçmiş olması
- Kişinin bu süre zarfında yeni bir suç işlememiş olması
- Hayatını iyi halli olarak sürdürdüğüne dair mahkemede kanaat oluşması
Yetkili Makam Görüşü ve Değerlendirme
Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü'nün 5 Ocak 2023 tarihli yazısında, memnu hakların iadesi kararının, 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinde belirtilen suçlardan birini işleyenler için devlet memuru olabilme koşullarını sağlama bakımından hak doğurmadığı ifade edilmektedir. Yazıda, "affa uğramış olsa bile" ibaresinden sonra sayılan suçların, bu kararla dahi memuriyet engelini ortadan kaldırmadığı vurgulanmaktadır.
Sonuç ve Hukuki Durum
Bu itibarla, 657 sayılı Kanun kapsamında görev yaparken rüşvet suçu nedeniyle memuriyetine son verilen kişilerin, memnu hakların iadesine ilişkin karar almış olmalarına rağmen, yeniden devlet memuru olarak atanmalarının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. Yasal düzenlemeler ve yetkili makam görüşleri, bu tür durumlarda memuriyet şartlarının karşılanamayacağını göstermektedir. Dolayısıyla, ilgili kanun maddelerinin katı yorumu, kamu hizmetlerinde güven ve dürüstlük ilkelerini korumayı amaçlamaktadır.
