Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, hayvancılıkta devrim niteliğinde bir adım atarak Güvenli Elektronik Küpe İzleme Sistemi'ni (GEKİS) Kars'ta tanıttı. Bu sistemle birlikte büyükbaş hayvanların plastik küpeleri yerine dijital kimliklere geçiliyor; doğumdan kesime kadar tüm süreçler elektronik ortamda güvenle izlenecek.
GEKİS Nedir ve Nasıl Çalışacak?
Bakan Yumaklı, Kars'taki bir hayvan işletmesinde düzenlenen programda yaptığı konuşmada, sistemin hayvancılığın geleceği açısından kritik bir dönüşüm olduğunu vurguladı. Yumaklı, "Uzun süredir üzerinde çalıştığımız Güvenli Elektronik Küpe İzleme Sistemi'ni Kars'tan tüm Türkiye'ye tanıtıyoruz. Hayvancılıkta dijital dönüşümün en önemli adımlardan birinin başlangıcına imza atıyoruz." dedi.
Bugüne kadar büyükbaş hayvanların plastik kulak küpeleriyle kayıt altına alındığını hatırlatan Yumaklı, eski sistemin önemli bir ihtiyacı karşıladığını ancak küpe kayıpları, veri girişindeki hatalar ve takip süreçlerinde bazı sorunlar yaşandığını belirtti. GEKİS ile bu sorunların geride bırakılacağını ifade eden Yumaklı, sistemin Savunma Sanayii Başkanlığı ile işbirliği içerisinde geliştirildiğini söyledi.
Her Hayvanın Dijital Kimliği Olacak
Bakan Yumaklı, "Savunma Sanayii Başkanlığımızla iş birliği içinde geliştirdiğimiz Güvenli Elektronik Küpe İzleme Sistemi sayesinde, her hayvanın dijital bir kimliği olacak. Doğumundan başlayıp; aşıları, sağlık kayıtları, hareketleri, satış ve kesim süreçleri artık güvenli bir şekilde elektronik ortamda takip edilecek." diye konuştu.
GEKİS'in yalnızca elektronik bir küpe uygulaması olmadığını vurgulayan Yumaklı, sistemin hayvan hastalıklarıyla mücadelede de önemli katkı sağlayacağını söyledi. Yumaklı, "Sistemin basit bir küpenin ötesinde; güvenli kayıt, güçlü takip ve sağlıklı üretimin adı olacağını" ifade etti. Bakan Yumaklı, sistem sayesinde hastalıklara daha hızlı müdahale edilebileceğini belirterek, "Böylece hayvan hastalıklarına çok daha hızlı müdahale edebileceğiz. Salgın risklerini daha etkin yöneteceğiz." dedi.
Sahte ve Kayıp Küpe Sorununa Son
Sahte ve kayıp küpe sorunlarının da büyük ölçüde ortadan kalkacağını belirten Yumaklı, "Üreticimizin işini kolaylaştıran, devletimizin denetim gücünü artıran ve tüketicimize daha güvenilir gıda sunan yeni bir dönemi Kars'ta başlatmış olduk." diye konuştu.
Hayvancılığa stratejik bir sektör olarak baktıklarını belirten Yumaklı, AK Parti hükümetleri döneminde son 24 yılda hayvancılığa reel rakamlarla 654 milyar lira destek sağlandığını söyledi. Yumaklı, uygulanan politikalar sonucunda büyükbaş sayısının 2023 Aralık'tan bu yana yüzde 7, küçükbaş hayvan varlığının ise yüzde 11 arttığını belirtti.
17 Milyondan Fazla Büyükbaş Hayvan Var
"Bugün ülkemizde 17 milyondan fazla büyükbaş hayvanımız bulunuyor." diyen Yumaklı, bu hayvanların bugünkü değerinin 1,5 trilyon liranın üzerinde olduğunu ifade etti. Yumaklı, "Yani her ahır, her ağıl; milletimizin trilyonlarca liralık ortak servetinin bir parçası." şeklinde konuştu.
Türkiye'de bu sürüden yılda 1 milyon 313 bin ton sığır eti ve 20 milyon tonun üzerinde inek sütü elde edildiğini belirten Yumaklı, üretimin yıllık ekonomik karşılığının yaklaşık 1,2 trilyon lira olduğunu söyledi.
Yüzde 1'lik İyileşme 12 Milyar Lira Kazandıracak
GEKİS'in sağlayacağı faydanın yalnızca teknolojik kolaylık olmadığını, doğrudan ekonomik kazanım da sağlayacağını vurgulayan Yumaklı, sistemin et ve süt üretiminden desteklemelere kadar birçok alanda etkili olacağını belirtti. Bakan Yumaklı, "Et üretiminde hastalık ve kayıpların azalması, kayıtlılığın güçlenmesiyle ıslah çalışmalarının daha başarılı yürütülmesi ve süt verimindeki artış, buzağı kayıplarının azalması, desteklemelerin doğru hayvana ulaşması. Bunlar elde edeceğimiz kazanımlardan sadece birkaçı." dedi.
Hedeflerinin daha yüksek iyileşmeler olduğunu ifade eden Yumaklı, "Ancak yalnızca yüzde 1'lik bir iyileşme bile her yıl 12 milyar liralık üretimin ülkemizde kalması anlamına geliyor. İşte GEKİS'i stratejik yapan tam da budur." diye konuştu.
Savunma Sanayisinden Hayvancılığa Teknoloji Desteği
Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün de GEKİS'in önemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Gıda güvenliği ve arz sürekliliğinin milli güvenliğin ayrılmaz parçaları olduğunu belirten Görgün, tarım ve hayvancılıkta geliştirilen yerli çözümlerin ülkenin geleceği açısından stratejik öneme sahip olduğunu söyledi. Görgün, "Bu bakımdan tarım ve hayvancılık alanında geliştirilen her yerli çözüm; üretim güvenliğimize, kurumsal kapasitemize ve ülkemizin geleceğine yapılan önemli bir yatırımdır. GEKİS'i de bu anlayışın somut bir karşılığı olarak görüyoruz." diye konuştu.
GEKİS sayesinde büyükbaş hayvanların güvenli şekilde kimliklendirileceğini ve üretimde izlenebilirliğin artacağını belirten Görgün, projenin iki yılı aşkın mühendislik, koordinasyon ve saha çalışmasının ardından ortaya çıktığını ifade etti. Bu süreçte 46 proje gözden geçirme toplantısı yapıldığını ve prototiplerin gerçek saha koşullarında test edildiğini belirten Görgün, GEKİS'in savunma sanayisinde oluşturulan yetkinliklerin sivil alandaki stratejik bir ihtiyaca uygulanmasının önemli bir örneği olduğunu söyledi.
ASELSANNET'in Mühendislik Kabiliyetiyle Geliştirildi
Savunma Sanayii Başkanlığı olarak farklı bakanlıklarla 100'ün üzerinde yüksek teknoloji içeren projeyi hayata geçirdiklerini belirten Görgün, Tarım ve Orman Bakanlığı ile geliştirilen proje sayısının 22 olduğunu söyledi. Görgün, "GEKİS Projesi de Tarım ve Orman Bakanlığımızın ihtiyaç ve öncelikleri, Başkanlığımızın proje yönetimi, sanayileşme, test ve doğrulama tecrübesi ile ASELSANNET'in mühendislik kabiliyetinin bir araya gelmesinin başarılı bir neticesidir." ifadelerini kullandı.
