Umman Dışişleri Bakanlığı, İran ile Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefere ilişkin düzenlemeler konusunda yürütülen müzakerelerin olumlu ve yapıcı bir atmosferde ilerlediğini açıkladı. Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, tüm tarafların çıkarlarını gözeten müzakerelerin ve bu kapsamda kaydedilen ilerlemenin korunması gerektiği vurgulandı; bu ilerlemeyi etkileyebilecek eylemlerden kaçınılması çağrısında bulunuldu.
Tekrarlanan saldırılar kınandı
Açıklamada ayrıca, Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yapan gemilere yönelik tekrarlanan saldırılar şiddetle kınandı. Bu saldırıların uluslararası hukuka ve kara sularının egemenliğine aykırı olduğu belirtilirken, deniz seyrüseferinin güvenliği ile bölgenin güvenlik ve istikrarı için ciddi bir tehdit oluşturduğu ifade edildi.
Bölgesel kınama dalgası
Suudi Arabistan, Katar, Ürdün, Kuveyt, Bahreyn ve Körfez İşbirliği Konseyi (KİK), daha önce Birleşik Arap Emirlikleri'ne (BAE) ait bir geminin İran tarafından füzeyle hedef alınmasını kınamıştı. Umman'ın açıklaması, bu bölgesel kınama dalgasının ardından geldi ve müzakerelerin sürdüğü bir dönemde tansiyonun düşürülmesi yönünde bir mesaj olarak yorumlandı.
İran ve Umman arasındaki görüşmeler
İran ve ABD arasında 14 Haziran'da Pakistan arabuluculuğunda varılan mutabakatın ilk aşamasında, ABD'nin İran'a ait dondurulmuş varlıklarını serbest bırakması karşılığında Hürmüz Boğazı'nın açılması ve İran'ın bu stratejik su yolundan geçişlerden 60 gün boyunca ücret almaması kararlaştırılmıştı. Ancak ABD, mutabakatın imzalanmasının ardından İran'ın dondurulmuş varlıklarını serbest bırakmadı ve Hürmüz Boğazı'ndan geçişler için Umman kara sularından alternatif bir rota belirledi.
Bu adımları mutabakatın ihlali olarak değerlendiren İran, Boğaz'dan geçişleri kısıtlayarak "izinsiz geçiş yapmaya çalışan" bazı gemileri vurdu. Mutabakata rağmen iki ülke arasındaki gerginlik, 8 Temmuz'da şiddetli çatışmaların başlamasına yol açtı ve yaklaşık iki hafta sürdü.
Güvenli geçiş yolları için yeni görüşmeler
Çatışmaların ardından İran, Hürmüz Boğazı'na kıyısı bulunan Umman ile Boğaz'da gemiler için güvenli geçiş yolları belirlenmesi amacıyla yeniden görüşmelere başladı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Umman ile yürütülen teknik ve siyasi görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini açıklamıştı. Umman'ın bugünkü açıklaması, bu görüşmelerin olumlu bir seyir izlediğini teyit ederken, taraflara itidalli olma çağrısını yineliyor.
