Meksika merkezli dünyanın en büyük birincil gümüş üreticisi Fresnillo'nun yılın ilk yarısındaki üretim rakamları, küresel gümüş piyasasındaki arz sıkıntısının ne kadar derin olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Şirketin gümüş üretimi, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 11,4 azalarak 22 milyon onsa geriledi. Bu düşüş, rekor seviyelere yaklaşan fiyatlara rağmen yeni arzın hızla artırılamadığını ortaya koydu.
Yüksek fiyatlar üretimi artırmaya yetmiyor
Fresnillo'nun üretimindeki 2,8 milyon onsluk azalışın yaklaşık üçte biri, Silverstream adı verilen finansal üretim anlaşmasının sona ermesinden kaynaklandı. Geri kalan düşüş ise doğrudan madencilik faaliyetlerindeki zayıflamadan kaynaklandı. Şirket, birçok işletmesinde cevher tenörlerinin gerilemesi nedeniyle aynı miktarda gümüş üretmenin giderek zorlaştığını belirtti.
Gümüş fiyatlarının tarihi zirvelere yaklaşmasına rağmen üretimin aynı hızda artırılamaması, piyasadaki en önemli gelişmelerden biri olarak öne çıktı. Fresnillo, güçlü fiyat ortamına rağmen yıllık yatırım harcaması planını aşağı yönlü revize etti. Şirket ayrıca 2026 yılı üretim beklentisini 42 ila 46,5 milyon ons aralığında korudu. Bu gelişme, yüksek gümüş fiyatlarının kısa vadede otomatik olarak yeni arz yaratmaya yetmediğini ortaya koydu.
Gümüş arzındaki sorun yapısal nedenlere dayanıyor
Gümüş piyasasındaki arz kısıtının temel nedenlerinden biri, üretimin büyük bölümünün doğrudan gümüş madenlerinden sağlanmaması. Küresel gümüş arzının yaklaşık yüzde 75'i; kurşun, çinko, bakır ve altın madenciliği faaliyetlerinde yan ürün olarak elde ediliyor. Bu nedenle gümüş fiyatları yükselse bile üretim kararları çoğu zaman diğer metallerin piyasa koşullarına bağlı kalıyor. Buna ek olarak birçok madende cevher kalitesinin zaman içinde düşmesi, üretim kapasitesinin artırılmasının önündeki önemli engellerden biri olarak gösteriliyor.
Fresnillo'nun üretim düşüşü, bu yapısal sorunların somut bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Şirketin açıklamasına göre, cevher tenörlerindeki düşüş, aynı miktarda gümüş çıkarmak için daha fazla cevher işlenmesi gerektiği anlamına geliyor. Bu da maliyetleri artırırken, üretim artışını sınırlandırıyor.
Gümüş piyasasında arz açığı beklentisi devam ediyor
Sektör araştırma kuruluşları Metals Focus ve Silver Institute, küresel gümüş piyasasında 2026 yılında 46,3 milyon onsluk arz açığı oluşabileceğini öngörüyor. Bu tahminin gerçekleşmesi halinde piyasada üst üste altıncı yıl arz açığı yaşanmış olacak. Yeni maden yatırımlarının devreye alınmasının uzun yıllar sürmesi ve mevcut sahalarda üretimin hızlı şekilde artırılamaması nedeniyle gümüş arzındaki sıkışıklığın yakın vadede devam etmesi bekleniyor.
Uzmanlar, gümüş fiyatlarındaki yükselişin devam etmesi halinde bile arz açığının kapanmasının zaman alacağını belirtiyor. Maden şirketlerinin yeni projeleri hayata geçirmesi genellikle 5-10 yıl sürerken, mevcut tesislerde kapasite artışı da sınırlı kalıyor. Bu durum, gümüşün önümüzdeki yıllarda da değerli metaller arasında en fazla dikkat çeken emtialardan biri olmaya devam edeceğini gösteriyor.
Öte yandan, gümüşün endüstriyel kullanımının artması (güneş panelleri, elektronik, tıp gibi alanlarda) talebi desteklerken, arz tarafındaki bu yapısal kısıtlar fiyatların yüksek seyretmesine neden oluyor. Yatırımcılar, gümüş piyasasındaki bu dengesizliği yakından izlemeye devam ediyor.
