İki Dünya Mirası Rahmi M. Koç Müzesi'nde Ziyaretçilerle Buluşuyor
Kültürel mirasın en değerli örneklerini gelecek nesillere aktarmayı hedefleyen Rahmi M. Koç Müzesi, dünya denizcilik tarihinin iki nadide eserini ziyaretçileriyle buluşturuyor. 1901 yapımı buharlı yat Cangarda ve 1903 yapımı buharlı römorkör Örnen, kapsamlı restorasyon çalışmalarının ardından müze koleksiyonundaki yerlerini aldı.
Cangarda: Buharlı Yatçılığın Yaşayan Efsanesi
Çelik buharlı yatlardan günümüze ulaşan tek örnek olan 38 metrelik Cangarda, 2024 yılında Rahmi M. Koç Müzecilik ve Kültür Vakfı tarafından satın alındı. RMK Yachts'ın İstanbul'daki modern tersanesinde gerçekleştirilen titiz restorasyon çalışmalarının ardından başarıyla suya indirilen yat, artık müzede sergilenmeye başladı.
Cangarda'nın tarihi oldukça ilginç detaylar barındırıyor:
- 1901 yılında Amerika'da Charles Canfield için özel olarak üretildi
- Delaware'deki 'Pusey & Jones' tersanesinde geliştirildi
- 1927'de lüks güvertesinde İngiltere Kralı VIII. Edward'ı ağırladı
- İngiltere ve Kanada başbakanlarının katıldığı önemli bir devlet buluşmasına ev sahipliği yaptı
Yapımından bu yana birçok restorasyon geçiren Cangarda, hatta tamamen battıktan sonra yeniden hayata döndürüldü. RMK Yachts Direktörü Cüneyt Okçu, restorasyon sürecini şu sözlerle değerlendirdi: "Cangarda'ya en başından itibaren bir yenileme projesi olarak değil, küresel denizcilik mirasına karşı bir sorumluluk olarak yaklaştık. Amacımız onun ruhunu yeniden yorumlamak değil, korumaktı."
Örnen: Denizin Kıdemli 'Kartal'ı
Müzede sergilenecek diğer önemli eser ise 1903 yılında İsveç'te inşa edilen Örnen isimli buharlı römorkör. İsveççe "Kartal" anlamına gelen Örnen, günümüze ulaşan en eski römorkörler arasında gösteriliyor.
Örnen'in tarihsel özellikleri şunları içeriyor:
- 16 metre uzunluğunda çelik gövdeli bir römorkör
- II. Dünya Savaşı sırasında kısa bir süre askeri amaçla kullanıldı
- 100 yılı aşkın süre çeşitli İsveçli armatörlerin mülkiyetinde kaldı
- 2011'de İsveç denizcilik otoriteleri tarafından kültürel miras statüsüyle tescil edildi
Hakan Bulgurlu tarafından Rahmi M. Koç Müzesi'ne hediye edilen Örnen, 2025 yılında Türkiye'ye getirilerek müzenin sitimli gemiler koleksiyonuna katıldı.
Gelecek Nesillere Aktarılacak Değerli Miras
Rahmi M. Koç Müzesi Genel Müdürü Mine Sofuoğlu, iki önemli eserin müze koleksiyonuna katılmasının önemini vurguladı: "Cangarda ve Örnen'in Rahmi M. Koç Müzesi koleksiyonuna kazandırılması, denizcilik tarihinin gelecek nesillere aktarılması açısından büyük bir değer taşıyor. Bu eşsiz iki mirasın ziyaretçilerle buluşması, geçmişin mühendislik başarılarını ve denizcilik kültürünü yakından deneyimleme fırsatı sunarken, müze olarak objelerin yalnızca maddi varlığını değil, taşıdıkları hafızayı ve ruhu da koruyarak geleceğe taşıma sorumluluğumuzun ne denli önemli olduğunu ortaya koyuyor."
Her iki eserin de orijinal tasarımlarına sadık kalınarak gerçekleştirilen restorasyon çalışmaları, tarihi gemilerin teknik güvenilirliğini sağlarken aynı zamanda tarihsel özgünlüklerinin korunmasına da özen gösterildi. Cangarda'nın buhar tahrik sistemi orijinal tasarımına uygun olarak yeniden hayata geçirilirken, bu tarihi dönüşüm sürecinin belgeseli de çekildi.
İstanbul'un tarihi denizcilik merkezi Haliç'te konumlanan Rahmi M. Koç Müzesi, bu iki önemli denizcilik mirasını sergileyerek ziyaretçilere geçmişin mühendislik harikalarını yakından görme ve denizcilik kültürünü deneyimleme fırsatı sunuyor. Müze, kültürel mirasın korunması ve gelecek nesillere aktarılması konusundaki kararlılığını bir kez daha ortaya koymuş oldu.
