Diyarbakır'da Su Altında ıslak Tarih: 2.400 Yıllık Yapılar Görüntülendi
Diyarbakır'ın Eğil ilçesinde, Dicle Baraj Gölü'nün derinliklerinde yaklaşık 2.400 yıllık tarihi yapılar, İl Jandarma Komutanlığı Sualtı Arama Kurtarma (SAK) ekiplerinin eğitim dalışı sırasında görüntülendi. Bu keşif, bölgenin zengin tarihini su altında koruyan eserlerin varlığını bir kez daha gözler önüne serdi.
Baraj Suları Altında Kalan Tarihi Miras
Eğil ilçesi, antik çağlardan günümüze Hurri-Mitanniler, Asurlular, Urartular, Medler, Persler, Roma, Bizans ve İslam devletleri gibi birçok uygarlığa ev sahipliği yapmış önemli bir tarihi merkezdir. 1986 yılında yapımına başlanan ve 1997'de tamamlanarak su tutmaya başlayan Dicle Baraj Gölü, kentin içme suyu kaynağı olmasının yanı sıra, derinliklerinde tarihi yapıları barındırmasıyla dikkat çekiyor.
Barajın tamamlanmasıyla birlikte, özellikle Tekke ve Hacıyan mahallelerindeki birçok tarihi eser sular altında kaldı. Dicle Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İrfan Yıldız, bu eserler arasında Hz. Elyesa Peygamber'in türbesi ve camisi, Caferiye veya Lala Kasım Medresesi, mezarlık alanları, kaya mezarları ve Bizans dönemine ait Deran Hamamı'nın bulunduğunu belirtti. Hz. Zülkifl Peygamber'in türbesi de baraj suları altında kalan yapılar arasında yer alıyor.
Jandarma Ekiplerinin Eğitim Dalışında Tarihi Keşif
İl Jandarma Komutanlığı SAK ekipleri, eğitim amacıyla Dicle Baraj Gölü'ne dalış gerçekleştirdi. Dalış sırasında, su altında kalan tarihi yapılar görüntülendi. Prof. Dr. İrfan Yıldız, kaydedilen görüntülerde Hz. Elyesa Peygamber'in türbesi ve yanındaki caminin yanı sıra, Caferiye Medresesi ve Teke Mahallesi mezarlığının da net bir şekilde görülebildiğini ifade etti.
Yıldız, "Ekiplerin çektiği görüntülerde veya baraj gölü suyunun çekilmesiyle ortaya çıkan tarihi eserlerin siluetinde, bu eserlerin uzun süredir suyun altında varlığını, bütünlüğünü koruyarak sağlam bir şekilde ayakta durduğunu görüyoruz" dedi.
Su Altı Arkeolojisi İçin Potansiyel Alan
Prof. Dr. Yıldız, Dicle Baraj Gölü'nde yaklaşık 2.400 yıllık eserler bulunduğunu ve su altı arkeolojisinin Türkiye'de gelişen önemli bir çalışma alanı olduğunu vurguladı. Baraj gölü altında kalan bu eserlerle ilgili su altı arkeoloji çalışmaları yapılabileceğini belirten Yıldız, kurak geçen yıllarda suların çekilmesiyle bazı eserlerin siluetlerinin netleştiğini de sözlerine ekledi.
Eğil ilçesi, 1995 yılında Hz. Zülkifl ve Hz. Elyesa peygamberlerin kabirlerinin Nebi Harun Tepesi'ne taşınmasıyla kısmen koruma altına alınmış olsa da, su altında kalan diğer yapıların geleceği merak konusu olmaya devam ediyor. Bu keşif, bölgenin tarihi mirasının korunması ve araştırılması açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
