Unvan Değişikliği Sınavında Alt Öğrenimden Başvuru Mümkün mü?
Devlet memurlarının kariyerlerinde ilerlemek için katıldıkları unvan değişikliği sınavlarına alt öğrenim düzeyinden başvurup başvuramayacakları, kamu personel mevzuatında sıkça sorgulanan bir konudur. Bu soru, özellikle birden fazla öğrenim düzeyine sahip personeli ilgilendirmekte ve yasal düzenlemelerle netleştirilmiştir.
Yasal Düzenlemeler ve Şartlar
2 Temmuz 2020 tarihli ve 31173 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik, bu konuda temel çerçeveyi oluşturmaktadır. Yönetmeliğin 1. maddesinde, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde personelin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasların düzenlendiği belirtilmiştir.
6. madde, görevde yükselme için genel şartları sıralarken, 8. madde ise unvan değişikliği için sınavda başarılı olmak ve 657 sayılı Kanun'un 68. maddesinin (B) bendindeki şartları taşımak gerektiğini vurgulamaktadır. Her iki durumda da eğitim düzeyi, aranan özel şartlar arasında yer almaktadır.
Alt Öğrenimden Başvuru Durumu
Yönetmeliğin 11. maddesi, boş kadroların ilan edilmesi ve başvuru süreçlerini düzenlerken, birden fazla öğrenim düzeyine sahip personelin hangi öğrenim düzeyi ile başvurabileceğine dair açık bir hüküm içermemektedir. Bu boşluk, resmi görüşlerle doldurulmuştur.
Mülga Devlet Personel Başkanlığı'nın 9 Mayıs 2016 tarihli görüş yazısında, mesleki veya teknik bir öğrenimin devamı niteliğindeki daha üst bir öğrenimden mezun olanların, üst öğrenimle kazandıkları unvanlara ilişkin kadrolara başvurabilecekleri, ancak alt öğrenime ilişkin unvanlara başvurmalarının mümkün olmadığı belirtilmiştir. Örneğin, mühendislik fakültesi mezunu bir personelin tekniker kadrosuna başvurması kabul edilmemektedir.
Benzer şekilde, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın 20 Aralık 2021 tarihli yazısında, eşitler arası yarışma ve fırsat eşitliği ilkelerine vurgu yapılarak, mesleki ve teknik bir öğretimin devamı niteliğindeki üst öğrenimden mezun olanların alt unvanlara başvurmasının mümkün olmadığı değerlendirilmiştir.
Sonuç ve Değerlendirme
Özetle, devlet memurlarının unvan değişikliği sınavlarına alt öğrenim düzeyinden başvurmaları, mevcut yasal düzenlemeler ve resmi görüşler doğrultusunda mümkün değildir. Bu kural, adil rekabeti sağlamak ve personelin kazandığı üst öğrenim düzeyine uygun pozisyonlara yönlendirilmesi amacını taşımaktadır. Personelin başvurularını, sahip oldukları en yüksek öğrenim düzeyine göre yapmaları gerekmektedir.
Kurumlar, özel yönetmelikleriyle bazı istisnalar belirleyebilse de, genel uygulama bu yönde sürdürülmektedir. Memurların sınav süreçlerinde bu detaylara dikkat etmeleri, başvurularının reddedilmemesi açısından kritik öneme sahiptir.
